Sữa non là gì? Vì sao sữa non quan trọng với hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh?
Nhiều mẹ thắc mắc vì sao sữa non lại đóng vai trò quan trọng đối với sức đề kháng của trẻ trong những ngày đầu đời. Sữa non giàu kháng thể và các thành phần có vai trò hỗ trợ miễn dịch, góp phần bảo vệ cơ thể trẻ trong giai đoạn đầu sau sinh. Hãy cùng tìm hiểu những đặc điểm của sữa non và cách nguồn dinh dưỡng đặc biệt này hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ ngay bên dưới.
Sữa non là gì?
Sữa non (Colostrum) là là nguồn sữa đầu tiên trẻ nhận được trong những ngày đầu sau khi chào đời. (1) Thực chất, cơ thể người mẹ đã bắt đầu tạo ra nguồn sữa này từ khoảng giữa tuần thứ 12 đến tuần 18 của thai kỳ. (4) (5)
Sữa non thường có màu vàng với kết cấu đặc sánh. Sắc vàng đặc trưng đó có liên quan đến các carotenoids (beta-carotene) tự nhiên trong sữa. (6)
Tuy được tạo ra với lượng không nhiều, sữa non giàu dưỡng chất và các thành phần có vai trò bảo vệ cơ thể trẻ như kháng thể IgA, tế bào bạch cầu và vitamin A, đồng thời chứa các yếu tố phát triển hỗ trợ sự trưởng thành của hệ tiêu hóa trong giai đoạn đầu đời (2) (3)

Sữa non là nguồn sữa đầu tiên, giàu dưỡng chất và các yếu tố miễn dịch, với màu vàng đặc trưng từ các carotenoid như beta-carotene.
Sữa non thường kéo dài trong bao lâu?
Sữa non thường được tiết ra và kéo dài trong khoảng 2 đến 4 ngày (hoặc lên đến 5 ngày) sau khi sinh. Sau khoảng thời gian này, sữa non sẽ chuyển dần thành sữa chuyển tiếp (transitional milk) kéo dài khoảng 2 tuần, trước khi chuyển sang giai đoạn sữa trưởng thành (mature milk). Quá trình chuyển đổi giữa các giai đoạn diễn ra từ từ và thời điểm có thể khác nhau ở mỗi người mẹ. (1) (2) (3) (4)
Vì sao sữa non hỗ trợ sức đề kháng cho trẻ ?
Sữa non chứa nhiều thành phần có vai trò trong hệ miễn dịch như kháng thể (đặc biệt là IgA), cùng các tế bào bạch cầu và các protein như Lactoferrin, lysozyme. Cùng tìm hiểu chi tiết lợi ích sữa non tăng sức đề kháng cho bé. (1) (2) (3) (4)
- Kháng thể tự nhiên
Sữa non chứa dồi dào các kháng thể tự nhiên (immunoglobulins), đặc biệt là Immunoglobulin A (IgA) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh. IgA góp phần bảo vệ bề mặt niêm mạc, đặc biệt tại đường tiêu hóa, qua đó hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. Với hàm lượng IgA đạt khoảng 5.000 mg/ngày trong tuần đầu sau sinh, cho thấy đây là một trong những thành phần miễn dịch nổi bật của sữa non.
- Lactoferrin
Lactoferrin là loại protein trong sữa non và là một trong những thành phần tham gia vào cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Khi phối hợp cùng các thành phần miễn dịch khác có trong sữa, Lactoferrin góp phần ức chế hoạt động của một số loại vi-rút. Trong những tuần đầu sau sinh, cơ thể mẹ cung cấp từ 1.500 đến 2.000 mg Lactoferrin mỗi ngày
- Bạch cầu và các thành phần miễn dịch
Sữa non cũng chứa các tế bào bạch cầu, góp phần vào khả năng bảo vệ tự nhiên của trẻ. Trong 2 tuần đầu, 1 ml sữa có thể chứa khoảng 4.000 tế bào bạch cầu; các tế bào này tiết ra những thành phần như IgA, lactoferrin và lysozyme, có liên quan đến hoạt động bảo vệ của sữa.

Sữa non hỗ trợ sức đề kháng tự nhiên của trẻ nhờ giàu kháng thể, lactoferrin và các tế bào miễn dịch.
Sữa non còn có lợi ích gì đối với sức khỏe của bé?
Bên cạnh hỗ trợ hệ mien dịch, sữa non còn mang đến nhiều lợi ích đối với sức khỏe của bé trong những ngày đầu đời như hỗ trợ đào thải phân su, góp phần giảm nguy cơ vàng da, hỗ trợ sức khỏe đường ruột, hỗ trợ duy trì đường huyết và cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như Vitamin A. Cùng tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây: (1) (2) (3) (4)
- Đào thải phân su và góp phần giảm nguy cơ vàng da: Sữa non có tác dụng nhuận tràng tự nhiên, hỗ trợ đường ruột đào thải phân su. Quá trình này góp phần loại bỏ bilirubin qua phân, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ vàng da ở trẻ trong những ngày đầu sau sinh.
- Hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa: Sữa non góp phần thiết lập môi trường đường ruột khỏe mạnh và hỗ trợ hàng rào bảo vệ tại niêm mạc ruột. Sữa non cũng dễ tiêu hóa, phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ trong những ngày đầu sau sinh. (4)
- Hỗ trợ duy trì đường huyết: Trong những ngày đầu sau sinh, cho trẻ bú sớm và thường xuyên giúp trẻ nhận được sữa non và nguồn dinh dưỡng cần thiết trong những giờ đầu sau sinh, qua đó góp phần hỗ trợ duy trì đường huyết. (7)
- Cung cấp Vitamin A: Sữa non giàu Vitamin A, một vi chất quan trọng góp phần duy trì thị giác, sức khỏe của da và chức năng bình thường của hệ mien dịch
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến sữa non tăng đề kháng cho bé:
Sữa non khác với sữa trưởng thành như thế nào?
Sữa non và sữa trưởng thành đều là các giai đoạn của sữa mẹ, nhưng có sự khác biệt về màu sắc, kết cấu, thành phần để phù hợp với nhu cầu thay đổi của trẻ sau sinh.: (1)
- Màu sắc và kết cấu: Sữa non có màu vàng hoặc vàng đậm, đặc sánhKhi chuyển dần sang sữa trưởng thành, lượng sữa tăng lên, kết cấu trở nên loãng hơn và màu sắc cũng thay đổi. Sữa trưởng thành có thể có màu trắng trong đến trắng đục, tùy vào thời điểm trong cữ bú và thành phần của sữa. Đây là sự thay đổi sinh lý bình thường của sữa mẹ.
- Hàm lượng Protein và Kẽm: Sữa non có hàm lượng protein cao gấp 2 lần và hàm lượng kẽm cao gấp 4 lần so với sữa mẹ trưởng thành.Sữa non cũng giàu kháng thể và các thành phần hỗ trợ miễn dịch.
- Lượng chất béo và đường: Sữa non chứa ít chất béo và đường hơn sữa trưởng thành, phù hợp với nhu cầu của trẻ trong những ngày đầu sau sinh.
Thu thập và bảo quản sữa non như thế nào?
- Do lượng sữa non trong những ngày đầu có thể chỉ vài giọt, WHO hướng dẫn có thể sử dụng syringe nhỏ không có kim hoặc thìa sạch để thu sữa non thay vì dụng cụ chứa lớn.(8)
- Sau khi thu, sữa non cần được ghi rõ ngày, giờ vắt và bảo quản trong dụng cụ sạch, phù hợp và ghi rõ ngày, giờ vắt
- Đối với trẻ sinh đủ tháng và khỏe mạnh, có thể áp dụng hướng dẫn bảo quản sữa mới vắt: tối đa 4 giờ ở nhiệt độ phòng không quá 25°C hoặc tối đa 4 ngày trong tủ lạnh khoảng 4°C. Nếu cần bảo quản lâu hơn, có thể đông lạnh ở −18°C hoặc thấp hơn; sử dụng trong vòng 6 tháng. (9)
Lưu ý: Các mốc trên áp dụng cho trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh. Với trẻ sinh non hoặc đang có vấn đề sức khỏe, điều kiện bảo quản có thể khác và nên tuân theo hướng dẫn của cơ sở y tế.
Trẻ sơ sinh cần bao nhiêu sữa non?
Trong 24 giờ đầu sau sinh, trẻ thường chỉ bú được một lượng nhỏ sữa non trong mỗi cữ do dạ dày còn nhỏ. Vì vậy, mẹ không nên quá lo lắng khi lượng sữa non tiết ra chưa nhiều trong những ngày đầu. Cho trẻ bú sớm và thường xuyên giúp trẻ nhận được sữa non cùng các dưỡng chất và yếu tố miễn dịch quan trọng trong giai đoạn đầu đời.
Sữa non giàu kháng thể và các thành phần có vai trò hỗ trợ miễn dịch, đồng thời góp phần hỗ trợ sức khỏe đường ruột và sự thích nghi của hệ tiêu hóa sau sinh. WHO cũng nhấn mạnh việc cho trẻ bú trong giờ đầu sau sinh giúp trẻ nhận được sữa non, nguồn sữa đầu tiên giàu các yếu tố bảo vệ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Viện Dinh Dưỡng. Để có nguồn sữa mẹ cần thiết cho con. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/de-co-nguon-sua-me-can-thiet-cho-con-67e7e2e1d932331be114a04d. (Đã truy cập 13 10 2026).
- Viện Dinh Dưỡng. Nuôi dưỡng đúng cách cho trẻ đang bú mẹ (0 đến 2 năm đầu đời). https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/67e7c8e9c862b932c34afdde. (Đã truy cập 13 10 2026).
- Viện Dinh Dưỡng. Vì sao cần cho bé bú ngay sau khi sinh?. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/vi-sao-can-cho-be-bu-ngay-sau-khi-sinh-67e7e2e1d932331be114a04e. (Đã truy cập 13 10 2026).
- Cleveland Clinic. Colostrum. https://my.clevelandclinic.org/health/body/22434-colostrum (Đã truy cập 19 11 2026)
- Britannica. What is colostrum and when can it appear during pregnancy? https://www.britannica.com/science/What-is-colostrum-and-when-can-it-appear-during-pregnancy (Đã truy cập 19 11 2026)
- Springer Nature Link. Carotenoids of human colostrum. https://link.springer.com/article/10.1007/BF02544331 (Đã truy cập 19 11 2026)
- AAP. Conditions Often Associated With Breastfeeding. https://www.aap.org/en/patient-care/newborn-infant-and-early-childhood-nutrition/conditions-often-associated-with-breastfeeding/ (Đã truy cập 19 11 2026)
- WHO. CONTAINER AND EXPRESSION HAND. https://cdn.who.int/media/docs/default-source/mca-documents/nbh/enc-course/revised-resources/supplemental-materials/breast-milk-feeding-alternative-methods/handout-hand-expression-and-safe-storage.pdf (Đã truy cập 19 11 2026)
- CDC. Breast Milk Storage and Preparation. https://www.cdc.gov/breastfeeding/breast-milk-preparation-and-storage/handling-breastmilk.html (Đã truy cập 19 11 2026)